मनाचा दसरा कधी काढलाय ?

मनाचा दसरा कधी काढलाय ?

नवरात्र , दसरा जवळ येतोय. घरोघरी या निमित्ताने साफसफाई जोरात चालू आहे. वर्षभर घरात सासलेली घाण , जळमटे ,  टाकाऊ सामान आपण या वेळी बाहेर टाकतो. याने होत काय तर घर स्वच्छ व सुंदर दिसतं.  नवीन एखादी वस्तू घेतली जी या व पुढे येणाऱ्या  दिवाळी  सणा निमित्त घेतली देखील जाते तिला निरुपयोगी वस्तू बाहेर गेल्याने मुबलक जागा मिळते. घर मोकळा श्वास घेतं. हे आपण सर्व दरवर्षी नियमीत करतो. हे झालं घराचं पण मनाचे काय ? कधी आपण ते स्वच्छ  केलंय ?  कधी त्यात साठलेली जळमटं आपण काढलीत ? कधी त्यात नीटसं डोकावून पाहिलंय ?  याचे  उत्तर नाही असंच असेल. स्वच्छ घरात बुरसट , राग, व्देष, ईर्षा,  विषारी स्पर्धा युक्त मनाची माणसे आनंदी कशी राहू शकतील. मागील एखाद्या वाईट घटनेचा, अपमानाचा मनावर असलेला पगडा आपल्याला पुढे कसा जाऊ देईल. तेव्हा मनात सासलेले नकोश्या विचारांचे गाठोडे घरातल्या  टाकाऊ वस्तूप्रमाणेच बाहेर प्रयत्नपूर्वक टाकावे लागेल. घर साफ करण्यासाठी  जेवढी आपण मेहनत घेतो तेवढी मन साफ करण्यासाठी घेत नाही. त्याची गरजही  कधी आपल्याला भासत नाही. वर्षा-वर्षाला घर तर साफ केलं पण वर्षानुवर्षे मन मात्र कोंदलेलंच राहिलं. अश्या  कोंदलेल्या मनात नवीन विचार कसा रुजेल ? नवीन गोष्टी आपण  कश्या शिकूत. तेव्हा घरा सोबत मनाचाही  दसरा काढणे गरजेचे आहे . आपल्या मनाला विचारा आपले विचार योग्य दिशेने जात आहेत का ? एखाद्या व्यक्ती बद्धल धरलेला आकस योग्य आहे का ? एखाद्या बरोबर करत असलेली आपली तुलना आपल्याला चिंताग्रस्त तर बनवत नाही ना ? प्रगतीसाठी जो मार्ग मी निवडला आहे तो योग्य आहे का ? चुकीचा मार्ग निवडून मी माझे जीवन तणावग्रस्त तर बनवत नाही ना ?  एखाद्याचा व्देष,  ईर्षा करून मी काय साध्य करतोय?  या सर्व प्रश्नांचा विचार  वर्षातून  कमीत कमी एकदा तरी करावाच लागेल.नकारात्मक विचार टाकून सकारात्मक विचारांची कास धरावी लागेल . घरासारखाच मनाचा कोपरांन कोपरा स्वच्छ करावा लागेल कारण मनःस्थिती जेव्हा बदलेल तेव्हाच परिस्थिती बदलेल. मनावरील ओझे आपल्याला नेहमी मागे खेचत असते निरुपयोगी वस्तू सोबत आपण कधीही राहत नाही तर निरुपयोगी विचारां सोबत कसे राहू शकतो ? याचा  विचार करावा लागेल. तरंच प्रगतीची नवीन दालने खुलतील. मन प्रसन्न राहील. हे सर्व करणे केवळ आपल्या आणि आपल्याच  हातात आहे. तर चला या वर्षी ठरवूया घरासोबत मनाचाही दसरा काढायचा. तुम्हा सर्वांना नवरात्र उत्सव व दसऱ्याच्या हार्दिक शुभेच्छा !

महेश भा. रायखेलकर

9326612436

पत्ता : महेश भालचंद्रराव रायखेलकर  “गंगा स्मृती”, घर क्रमांक 1, रोहिणी नगर , विजापूर रोड, सोलापूर 413004.. मोबाईल व व्हाट्सअँप : 9326612436

ई-मेल : vcdigitalonline@gmail.com